Bạn có thể dùng I trong viết học thuật không? Một câu trả lời theo hướng dẫn phong cách
Nhiều sinh viên được dạy rằng viết học thuật phải che giấu hoàn toàn tác giả. Hướng dẫn chính thức của APA Style nói điều ngược lại, gọi niềm tin này là một huyền thoại, và vạch ra một ranh giới khác với ranh giới mà hầu hết lớp học dạy.
Bạn có thể dùng I trong một bài APA không? Có, trực tiếp và không kèm điều kiện, theo đúng hướng dẫn phong cách mà đa số sinh viên vẫn cho rằng cấm điều đó. Bất kỳ ai từng được nói trong lớp viết năm nhất rằng văn xuôi học thuật phải che giấu hoàn toàn tác giả đều đang lặp lại một quy tắc không hề xuất hiện ở bất kỳ đâu trong ấn bản thứ bảy của Publication Manual. APA Style đã trực tiếp đề cập đến niềm tin này, hơn một lần, và chính hướng dẫn của họ gọi nó là một huyền thoại bằng đúng tên đó.
Một người hướng dẫn khoanh mọi chữ "I" bằng bút đỏ, kèm theo dòng "no first person" viết ở lề, là một trải nghiệm đủ phổ biến đến mức hầu như không cần phải mô tả. Sự sửa lỗi này thường bắt nguồn từ một lớp English ở trung học hoặc một học phần nhập môn về viết luận, chứ không phải từ bất kỳ hướng dẫn phong cách chuyên ngành nào. Sinh viên cao học mang thói quen ấy theo suốt nhiều năm sau khi lớp học đã dạy nó từ lâu bị lãng quên, luôn vòng vo quanh chính câu văn của mình để tránh một từ vốn thực ra chưa bao giờ bị cấm.
Bạn Có Thể Dùng I Trong Một Bài APA Không? Hướng Dẫn Phong Cách Thực Sự Nói Gì
Chính nhóm biên tập của APA Style đã đề cập trực tiếp điều này trên blog phong cách của họ, trong một bài viết có tiêu đề "The No First-Person Myth." Câu mở đầu của bài viết rất rõ ràng: "APA Style has no such rule against using first-person pronouns and actually encourages their use to avoid ambiguity in attribution." Câu đó là lập trường được nêu ra của hướng dẫn này, do chính những người viết hướng dẫn công bố, chứ không phải một sự cho phép miễn cưỡng bị chôn trong chú thích cuối trang.
Hướng dẫn phong cách nêu cụ thể đại từ nào cần dùng và khi nào. Khi viết một mình, đại từ đúng là "I": "If you are writing a paper by yourself, use the pronoun 'I' to refer to yourself." Khi viết cùng đồng tác giả, nó trở thành "we", gọi tên nhóm tác giả thay vì một độc giả nói chung.
Điều mà APA tích cực không khuyến khích là thói quen ngược lại, tức là tự nhắc đến bản thân ở ngôi thứ ba như "the researcher" hoặc "the author" để nghe có vẻ trang trọng hơn. Hướng dẫn của chính APA nói rất rõ: "Do not use the third person to refer to yourself." Lý do mang tính thực tiễn hơn là phong cách: một câu như "the researcher coded the transcripts" khiến người đọc phải đoán xem nhà nghiên cứu đó là người đang viết bài hay là một người khác đang được mô tả.
Tại sao rất nhiều sinh viên được dạy điều ngược lại
Thói quen cấm "I" không xuất hiện từ hư không. Việc dạy viết ở giai đoạn đầu thường xem ngôi thứ nhất như một lối tắt cho ý kiến không có căn cứ: một sinh viên viết "I think the character is sad" thay vì xây dựng một lập luận từ văn bản, và sự sửa lỗi được ghi nhớ là "never use I" thay vì cách chính xác hơn là "support your claims." Quy tắc áp dụng chung này dễ dạy hơn và dễ thực thi hơn so với kỹ năng thực sự nằm bên dưới nó.
Văn viết khoa học thêm vào một tầng nghĩa thứ hai. Các quy ước báo cáo thí nghiệm cũ thường ưu tiên những cấu trúc như "the sample was collected" hơn là "I collected the sample," một phần để giữ trọng tâm ở quy trình hơn là ở người thực hiện quy trình đó. Quy ước này là có thật trong một số ngành và một số tạp chí, nhưng nó chưa bao giờ là một quy tắc riêng về đại từ, và cũng chưa bao giờ áp dụng cho APA Style như một tổng thể. Ở đâu đó giữa lớp học viết và phần phương pháp, một thói quen hẹp, đặc thù của từng ngành đã trở nên cứng nhắc thành niềm tin rằng không có kiểu viết học thuật nào ở bất cứ đâu cho phép dùng từ "I."
Nhân hóa bài viết của bạn
Biến đổi văn bản có hỗ trợ AI của bạn và làm cho nó nghe tự nhiên như do con người viết, mà không chạm vào các từ quan trọng hoặc trích dẫn.
Khi ngôi thứ nhất vẫn đọc lên nghe kém
Việc được phép dùng "I" không có nghĩa là phải dùng nó trong mọi câu. Một đoạn văn mà mỗi dòng đều bắt đầu bằng "I found," "I then argue," "I believe" sẽ trở thành lời bình liên tục về quá trình viết hơn là về chính bài viết, và chiếm mất không gian lẽ ra có thể dùng cho nội dung. Chỉ dùng đại từ này khi thật sự cần, và để các câu xung quanh tự nâng đỡ lập luận.
Cùng một sự thận trọng cũng áp dụng cho "we." Hướng dẫn của chính APA cảnh báo về "we" mang tính biên tập, được dùng để nói thay cho con người nói chung hơn là cho các tác giả được nêu tên của một bài viết. Câu "We already know how stressful exams can be" giả định sự đồng thuận từ một người đọc mà chưa từng được hỏi để đưa ra sự đồng thuận đó. Việc nêu đúng nhóm thực sự, chẳng hạn như sinh viên, bác sĩ lâm sàng, hoặc các nhà nghiên cứu trước đó, giúp câu văn chính xác thay vì mặc định một trải nghiệm chung có thể không tồn tại.
Mẫu này đúng trong hầu như mọi tình huống mà một bài viết có khả năng nêu ra:
| Tình huống | APA khuyến nghị gì |
|---|---|
| Mô tả một nghiên cứu do một tác giả thực hiện | Dùng "I": "I coded the transcripts inductively." |
| Mô tả công việc được thực hiện cùng các đồng tác giả | Dùng "we" cho bạn và các đồng tác giả được nêu tên cùng nhau |
| Nhắc đến con người nói chung | Nêu trực tiếp nhóm đó, chẳng hạn "clinicians" hoặc "undergraduates," thay vì "we" |
| Tránh một tác nhân mơ hồ | "I interviewed the participants," chứ không phải "the researcher interviewed the participants" |
Mỗi hàng đều chỉ về cùng một quy tắc nền tảng: nêu rõ ai đã làm việc đó, một cách trực tiếp, bằng đại từ nào thực sự chính xác. Đó là một tiêu chuẩn hẹp hơn, hữu ích hơn so với việc cấm tuyệt đối một chữ cái trong bảng chữ cái.
Các Hướng Dẫn Phong Cách và Ngành Khác So Sánh Như Thế Nào
APA không phải là ngoại lệ ở đây. Phong cách MLA, được dùng trong phần lớn lĩnh vực nhân văn, nhìn chung chấp nhận ngôi thứ nhất và thường còn ưu tiên nó hơn những cách vòng vo gượng gạo mà người viết nghĩ ra để tránh dùng nó, đặc biệt trong các bài luận nghị luận nơi quan điểm của chính người viết là trọng tâm. The Chicago Manual of Style có lập trường tương tự: nó không cấm "I" và để quyết định cho phán đoán của người viết, quy chuẩn nội bộ của ấn phẩm, và thể loại của bài viết.
Kỷ luật quan trọng hơn bất kỳ hướng dẫn phong cách đơn lẻ nào. Một bài báo khoa học chính trị viết theo phong cách Chicago và một bài báo hóa học viết theo phong cách ACS có thể rơi vào hai vị trí đối lập về ngôi thứ nhất, và cả hai đều không đang tuân theo quy tắc của một định dạng trích dẫn về đại từ nhân xưng. Đó là quy ước nội bộ của lĩnh vực, không phải của hệ thống trích dẫn. Một tạp chí hóa học ưu tiên "phản ứng đã được theo dõi" hơn "tôi đã theo dõi phản ứng" đang thực thi một chuẩn mực về cách ngành đó trình bày quy trình, và việc APA cho phép ngôi thứ nhất ở nơi khác không thể ghi đè lên hướng dẫn riêng của một tạp chí đối với tác giả.
Cách Sử Dụng Ngôi Thứ Nhất Mà Không Nghe Quá Suồng Sã
Cách dễ nhất để tránh cho "tôi" mang sắc thái suồng sã là ghép nó với một động từ học thuật chính xác. "Tôi phát hiện", "tôi lập luận", "tôi mã hóa", và "tôi so sánh" đều nêu một hành động cụ thể mà người đọc có thể đánh giá. "Tôi cảm thấy" và "tôi nghĩ điều này thú vị" thì không, và đó là những câu khiến một đoạn văn ngôi thứ nhất nghe giống mục nhật ký hơn là một bài báo.
Kiểm tra phong cách hoặc giọng điệu thường phát hiện khoảng cách này nhanh hơn việc đọc lại chậm. trình kiểm tra tính trang trọng miễn phí của TextPulse đo chính xác khoảng cách về mức độ trang trọng đó và chỉ ra câu cụ thể đang kéo giọng điệu của một đoạn văn lệch khỏi chuẩn, thay vì chỉ gắn cờ riêng đại từ nhân xưng.
Khi một tạp chí, khoa hoặc người hướng dẫn cụ thể thực sự yêu cầu ngôi thứ ba bất kể APA cho phép gì, việc tự tay chuyển toàn bộ bản thảo là chậm và dễ không nhất quán. Một bộ chuyển đổi từ ngôi thứ nhất sang ngôi thứ ba thay đổi đồng thời đại từ và sự hòa hợp động từ xung quanh nó, vì vậy "tôi phát hiện" sẽ trở thành "tác giả phát hiện" xuyên suốt bản thảo, thay vì chỉ ở những đoạn mà người viết nhớ sửa.
Lựa chọn đại từ chỉ là một phần nhỏ của một câu hỏi về văn phong rộng lớn hơn nhiều, bao trùm toàn bộ bản thảo, chứ không phải một câu đơn lẻ tách rời. Hướng dẫn của TextPulse về việc sử dụng một AI humanizer cho viết học thuật đi qua câu hỏi rộng lớn đó theo từng phần, từ các luận điểm cô đọng của phần tóm tắt đến nhu cầu về một giọng văn thực sự cụ thể trong phần thảo luận.
APA chi phối tài liệu tham khảo chặt chẽ như chính văn bản, và việc giữ nguyên trích dẫn trong một lần viết lại có trang riêng của nó. Việc kiểm tra một thư mục tài liệu tham khảo để tìm các trích dẫn do mô hình tự bịa ra cũng vậy.
Một công cụ phát hiện gắn cờ một đoạn văn khác là do máy viết ở phần sau là một tín hiệu hoàn toàn riêng biệt, cho thấy nhịp câu và lựa chọn từ ngữ hơn là đại từ mà người viết đã chọn. AI humanizer của TextPulse xử lý vấn đề riêng biệt đó khi nó xuất hiện. Một chữ "I" được dùng đúng cách chưa bao giờ là điều làm điểm số bị gắn cờ ngay từ đầu, và cần nhớ công cụ nào thực sự sửa vấn đề nào.
Câu hỏi thường gặp
Có. Hướng dẫn chính thức của APA Style nêu rõ rằng không có quy tắc nào cấm đại từ ngôi thứ nhất và thực ra còn khuyến khích dùng chúng để tránh mơ hồ về việc ai đã làm gì. Hãy dùng "I" khi bạn là tác giả duy nhất và "we" khi viết cùng các đồng tác giả đã nêu tên. Thay vào đó, hướng dẫn phong cách này không khuyến khích thói quen ngược lại, tức là viết về bản thân ở ngôi thứ ba như "the researcher."
Content planner and copywriter at TextPulse. Sara runs the blog day to day, from planning and drafting through to publishing. She writes the practical guides: clear explanations of academic writing problems, aimed at the person who actually has to hand something in.